Hamilelik Lekesi
(Gebelik
maskesi – Melasma)
Hamile hanımların korkulu rüyası
Yüzde yama tarzı açık veya koyu renkli kahverengi lekeler şeklinde
seyreden melasma çoğunlukla kadınlarda görülen bir sorundur.
Gebelikte sık görüldüğünden gebelik maskesi de denilir. Güneş, koyu
renk cilt tipi, doğum kontrol hapıları, östrojen, bazı epilepsi
ilaçlarının kullanımı bu lekelerin oluşumunda rol oynar. Bazı
makyaj malzemeleri, kolonya, parfümler, sabun ve nemlendiriciler
gibi kozmetik ürünler de özellikle güneş temasını takiben bu tür
lekelenmelere yol açabilir.
Gebelik sırasında gelişen melasma doğumdan sonra kaybolabilir. Bazen
de kalıcı olur. Melasma; tedavisinin zor olması nedeniyle hastaları
ve doktorları sıkıntıya sokabilen bir durumdur.
Melasma tedavisinde melaninin yerleşim yeri önemlidir. Derinin daha
üst tabakalarında yerleşim klinik olarak kahverengi görünümlüdür.
Tedavi edilebilir. Daha alt tabakalara yerleşim mavi gri renklidir.
Tedavi edilmesi zordur. Bu ayrım
“Wood
lambası”
denilen özel lambalarla muayene edilerek yapılabilir ve hastaya
tedavi başarısı hakkında daha net bir bilgi verilebilir.
Açık
tenli kişilerde tedavi lekeleri tamamen ortadan kaldırabilir,
ancak tekrarlama olasılığı vardır. Koyu tenli kişiler daha az
oranda tamamen tedavi olabilirler ve melasmanın tekrarlama
olasılığı daha fazladır. Açık tenli kişilerde sonuçlar haftalar
içinde ortaya çıkarken koyu tenli kişilerde aylarca
tedavi
gerekebilir.
Güneşten korunma
Melasması olan kişilerde güneş ışınları bu lekelerin koyulaşmasına
neden olur. Bu nedenle güneşten korunma tedavinin temelidir. Güneş
koruyucular hem UvA hem de
UvB
koruması içermelidir. UvA camdan da geçebilir.
Bu yüzden dışarıya çıkılmasa bile güneş koruyucu düzenli bir şekilde
tüm gün sürülmelidir. Ayrıca hiç bir koruyucunun tam bir koruma
sağlamadığı da bilinmeli ve güneşten kaçınma bir alışkanlık haline
getirilmelidir.
Renk açıcılar
Hidrokinon içeren kremler günde iki kez uzun süre hatta
gerekirse 1 yıla kadar kullanılabilir. Kızarıklık, kepeklenme, yanma
ve batma gibi tahriş edici etkiler olabilir. Allejik bir duyarlılık
varsa uygulamadan kaçınmalıdır.
Tretinoin kremleri genelde akşamları sürülür. Düşük
konsantrasyonda başlanıp arttırılarak kullanılırsa yan etkiler
azalır. Uzun süre devam etmek gerekir.
Azeleik asit günde iki kez ve uzun süre kullanılır.
Kojik asit, hidroksi asitler de kullanılan ürünlerdir.
Glikolik asit hidrokinonun etkinliğini arttırabilir. Kojik asit
de diğer maddelerin etkinliğini arttırabilir.
Leke
tedavisinde temel olan bu maddeler hastanın cildine göre birlikte de
kullanılabilir. Bazılarına kortizonlu kremlerin de eklendiği çeşitli
karışım formüller de bulunmaktadır.
Kimyasal peeling jessner solusyonu, trikloroasetik asit, alfa
hidroksi asitler gibi maddelerin cilde uygulandığı soyma
yöntemleridir. Mutlaka uzman kişilerce yapılmalıdır. Bu tedavilere
ek olarak kullanılabilir ve daha çabuk bir sonuç sağlayabilirler.
Bu tedavilere
cevap alınamadığı durumlarda lazer tedavileri değerlendirmeye
alınmalıdır.